Celiakia – kiedy gluten naprawdę szkodzi

Celiaklia ma podłoże genetyczne i może przebiegać w sposób utajony.

Skąd się bierze celiakia?

Celiakia, zwana też chorobą trzewną, jest schorzeniem immunologicznym o podłożu genetycznym, czyli jest dziedziczna. Polega ona na nietolerancji glutenu – białka obecnego w wielu zbożach, w tym w: pszenicy, życie i jęczmieniu. Gdy osoba z celiakią spożywa pokarmy zawierające gluten, następuje nieprawidłowa reakcja układu immunologicznego powodująca zapalenie jelit. Jeśli zapalenie się przedłuża, a gluten nie jest wykluczony z diety, dochodzi do zanikania kosmków jelitowych odpowiedzialnych za wchłanianie składników odżywczych. To z kolei powoduje ogólne osłabienie organizmu, zahamowanie jego wzrostu i rozwoju.

Objawy celiakii

Celiakia występuje u około 1% populacji ludzkiej. Objawy są dość niespecyficzne i mogą pojawiać już u małych dzieci, jednak choroba może występować także w postaci utajonej – ujawniającej się w późniejszym wieku pod wpływem osłabienia organizmu, np. przez stres, ciążę, zabiegi chirurgiczne.

W klasycznej postaci celiakia objawia się:

• bólami brzucha,
• przewlekłymi biegunkami,
• wzdęciami,
• bardzo obfitymi cuchnącymi stolcami,
• zahamowaniem wzrostu i dojrzewania u dzieci,
• niedokrwistością,
• osteoporozą.

Nasilenie objawów może być bardzo zmienne. Niektóre osoby wyraźnie reagują nawet na najmniejsze ilości glutenu w diecie, a inne – mogą w niewielkich dawkach go tolerować.

Potwierdzenie diagnozy

Podejrzenie celiakii potwierdza się za pomocą badań serologicznych – sprawdzających występowanie we krwi przeciwciał charakterystycznych dla tej choroby. Można także przeprowadzić badania genetyczne albo badania histopatologiczne wycinka błony śluzowej jelita cienkiego, by potwierdzić zanik kosmków jelitowych.

Jedyne leczenie – dieta bezglutenowa

Jedyną sprawdzoną metodą leczenia celiakii jest ścisłe przestrzeganie diety bezglutenowej. Polega ona na unikaniu zawierających to białko ziaren: pszenicy, żyta i jęczmienia. Niektóre osoby muszą także wykluczyć z diety owies. Planując jadłospis, należy pamiętać, że wiele produktów przetworzonych może także zawierać te ziarna. Celiakii nie da się wyleczyć, dlatego też dieta musi być przestrzegana dożywotnio.

[su_accordion]
[su_spoiler title="Bibliografia" style="fancy"]
https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-1-4614-8560-5_2
http://gut.bmj.com/content/early/2014/06/10/gutjnl-2013-306578.full?g=w_gut_open_tab
[/su_spoiler]
[/su_accordion]