Choroba Cushinga- przyczyny i leczenie

Wysoki poziom kortyzolu we krwi spowodowany nadczynnością przysadki mózgowej jest najczęściej wynikiem łagodnych nowotworów.

Choroba Cushinga

Podłożem choroby jest nadmierne wydzielanie hormonu adrenokortykotropowego (ACTH) w wyniku zaburzenia pracy przysadki mózgowej. Najczęstszą przyczyną tych zaburzeń są mikrogruczolaki przysadki – łagodne nowotwory rozrostowe odpowiedzialne za około 90% zachorowań. Nadmiar ACTH stymuluje nadnercza do wydzielania swoistych hormonów, głównie kortyzolu, który w zawyżonej dawce wywołuje objawy kliniczne nazywane zespołem Cushinga. Nie należy jednak mylić tych dwóch terminów: choroba Cushinga polega na podwyższeniu wartości kortyzolu spowodowanym nadczynnością przysadki mózgowej, zespół Cushinga to podwyższenie stężenia kortyzolu o innej przyczynie.

Objawy

Nadmiar kortyzolu objawia się różnie, np.: otyłością centralną widoczną na twarzy (tzw. księżycowata twarz), karku i brzuchu, ale chude pozostają kończyny; rozstępami skórnymi o sinoróżowym kolorze; osłabieniem mięśni i bólem kości; nadmiernym trądzikiem oraz opuchniętymi powiekami. Mogą występować też: cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, spadek odporności, u mężczyzn osłabienie potencji a u kobiet zaburzenia miesiączkowania.

Diagnostyka

Pierwszym krokiem jest oznaczenie poziomu kortyzolu w surowicy krwi. Jeżeli jest on podniesiony, lekarze zaczynają doszukiwać się przyczyny. W chorobie Cushinga można zrobić MRI (rezonans magnetyczny) mózgu z kontrastem, aby wykryć gruczolaka przysadki, lub test hamowania deksametazonem. Polega on na podaniu dużej dawki tej substancji i zbadaniu czy poziom kortyzolu się obniża. Jeżeli tak –  to jest to choroba Cushinga zależna od wysokiego ACTH, jeżeli natomiast poziom kortyzolu nie spada – to jest to zespół Cushinga niezwiązany z nadprodukcją ACTH.

Leczenie

Leczenie choroby Cushinga polega na operacyjnym usunięciu gruczolaka przysadki mózgowej. Aby zminimalizować ryzyko powikłań, np. przewlekłej hiperkortyzolemii (podwyższonego poziomu kortyzolu), w okresie przygotowań do zabiegu należy przyjmować inhibitor steroidogenezy nadnerczowej. Jest to enzym odpowiedzialny za produkcję kortyzolu.

Podsumowanie

Choroba Cushinga jest zaburzeniem przysadki mózgowej, która w wyniku nadmiernej produkcji ACTH prowadzi do hiperkortyzolemii. Choroba ma wiele objawów, jak: otyłość centralna, sinoczerwone rozstępy skórne, nadciśnienie tętnicze, ból kości czy zaburzenia odporności. Leczenie polega na chirurgicznym usunięciu guza przysadki mózgowej.

[su_accordion]
[su_spoiler title="Bibliografia" style="fancy"]

Szczeklik A., Gajewski P., Interna Szczeklika. Mały podręcznik 2017/2018, wyd. 9, Medycyna Praktyczna, Kraków 2017, s. 728–730; 788–795

Bednarczuk T., Zespół Cushinga, Medycyna Praktyczna 29.03.2017, online: https://www.mp.pl/pacjent/endokrynologia/choroby/78125,zespol-cushinga [dostęp: 28.07.2019]

T.Bednarczuk, Choroba Cushinga, Medycyna Praktyczna 05.06.2017, online: https://www.mp.pl/pacjent/endokrynologia/choroby/77625,choroba-cushinga [dostęp :28.07.2019]

[/su_spoiler]
[/su_accordion]