Rumianek – roślina niosąca ukojenie

Stosowany zewnętrznie łagodzi podrażnienia skóry, a sporządzane z niego napary świetnie się sprawdzą przy różnego rodzaju bólach.

Zastosowanie w ziołolecznictwie

Rumianek pospolity (Matricaria chamomilla) to popularna roślina lecznicza o szerokim zastosowaniu. W ziołolecznictwie używany od bardzo dawna. Tradycyjnie stosowano go jako uniwersalny środek przeciwbólowy.

Kwiat łąk i pól

Rumianek pospolity jest rośliną jednoroczną należącą do rodziny astrowatych (Asteraceae). Występuje na terenach: Europy, Azji, Australii, Ameryki Północnej i Południowej. W Polsce rośnie na łąkach, nieużytkach, polach uprawnych, pastwiskach, rumowiskach. Jest także rośliną uprawną. Osiąga wysokość 10–50 cm, kwitnie od maja do września. Wyróżnia się pierzastymi liśćmi i koszyczkami kwiatowymi złożonymi z zewnętrznych białych, języczkowatych kwiatów i wewnętrznych żółtych kwiatów rurkowatych. Identyfikację rumianku ułatwiają: charakterystyczny zapach, stożkowate, puste dno kwiatowe, kwiaty brzeżne. Dzięki temu można odróżnić go od podobnych gatunków, m.in.: rumianku bezpromieniowego (nie ma kwiatów brzeżnych), rumianu psiego, rumianu polnego (charakteryzuje go pełne dno kwiatowe i nieprzyjemny zapach), maruny nadmorskiej (jest bezwonna).

 Dobroczynne substancje

Surowcem leczniczym rumianku są suszone lub świeże koszyczki kwiatowe. Można je stosować zarówno zewnętrznie, jak i wewnętrznie. Zdrowotne właściwości to przede wszystkim działanie olejku eterycznego, w którym znajdują się głównie seskwiterpeny (bisabolol, chamazulen). Są też: flawonoidy (apigeninę, luteolinę), kumaryny, kwasy fenolowe i polisacharydy śluzowe.

Ekstrakt z rumianku działa: przeciwzapalnie, antyseptycznie, przeciwbólowo, przeciwutleniająco, immunostymulująco, przeciwalergicznie, przeciwświądowo, przeciwcukrzycowo, przeciwwrzodowo, rozkurczowo.

Znajdujące się w olejku eterycznym α-bisabolol i chamazulen hamują namnażanie się patogenów odpowiedzialnych za infekcje jamy ustnej, dróg oddechowych, jamy brzusznej, skóry. Rumianek wykazuje dużą aktywność przeciwbakteryjną wobec: Bacteroides, Peptostreptococcus, Fusobacterium, Bilophila, Actinomyces Eubacterium, i przeciwgrzybiczą wobec: Trichophyton, Candida albicans. Ma także dobroczynny wpływ na skórę i błony śluzowe – wspomaga proces gojenia się ran i regenerację naskórka, zmniejsza uszkodzenia błony śluzowej żołądka.

Rumianek znany jest również z właściwości uspokajających i przeciwdepresyjnych. Dzięki apigeninie redukuje stres i obniża poziom lęku.

Właściwości lecznicze

Rumianek można wykorzystać do przygotowania: naparów, nalewek, wyciągów, herbatek czy mieszanek ziołowych. Stosuje się je do leczenia dolegliwości żołądkowo-jelitowych (wzdęć, skurczów spastycznych żołądka i jelit, choroby wrzodowej, stanów zapalnych przewodu pokarmowego), bólów różnego pochodzenia (głowy, zębów, stawów) i zaburzeń na tle nerwowym (bezsenności, nerwicy, stanów lękowych).

Inhalacje z rumianku wspomagają terapię infekcji układu oddechowego i alergii. Płukanki zaś są użyteczne przy zapaleniu jamy ustnej, dziąseł, gardła i krtani. Zewnętrznie rumianek stosuje się także w leczeniu chorób skóry, owrzodzeń, oparzeń, odleżyn, trudno gojących się ran, hemoroidów, infekcji dolnych dróg moczowych, zapalenia spojówek. Kąpiele z jego dodatkiem mają właściwości relaksacyjne. Rumianek doskonale sprawdza się ponadto w kosmetyce. Polecany jest zwłaszcza osobom o skórze suchej, wrażliwej, alergicznej.

Łagodny i nietoksyczny

Rumianek jest nietoksyczny i bezpieczny w stosowaniu. Reakcje alergiczne wywołuje tylko u osób uczulonych na rośliny z rodziny astrowatych. Nie należy łączyć go z lekami przeciwzakrzepowymi oraz środkami uspokajającymi. Oddziałuje na receptory estrogenowe, dlatego wchodzi w interakcje ze środkami antykoncepcyjnymi i hormonalnymi. Duże ilości rumianku mogą zwiększać ryzyko poronienia u kobiet w ciąży. Przyjmowanie dawek większych niż zalecane może powodować wymioty, biegunki, zawroty głowy.

[su_accordion]
[su_spoiler title="Bibliografia" style="fancy"]

Klaudel L., Rumianek, Panacea 2005, nr 3 (12), s. 6–9.

Skarżyński A., Zioła czynią cuda, Warszawa 1994, s. 152–155.

Grys A., Kania M., Baraniak J., Rumianek – pospolita roślina zielarska o różnorodnych właściwościach biologicznych i leczniczych, Postępy Fitoterapii 2014, nr 2, s. 90–93.

Zielińska-Pisklak M., Szeleszczuk Ł., Rumianek lekarski – dlaczego warto go mieć w domowej apteczce, Lek w Polsce 2013, 23(269), s. 72–78.

[/su_spoiler]
[/su_accordion]