Właściwości lecznicze jaskółczego ziela

Mleczno-pomarańczowy sok wypływający z rośliny jest tradycyjnym środkiem na kurzajki, a wynika to z właściwości przeciwwirusowych rośliny.

Właściwości lecznicze

Glistnik jaskółcze ziele (Chelidonium majus L.) jest byliną zaliczaną do rodziny makowatych (Papaveraceae). Występuje pospolicie w strefie klimatu umiarkowanego, na terenie Europy i Azji. Preparaty z rośliny stosowane są do zwalczania kurzajek. Glistnik jaskółcze ziele jest też składnikiem kwasu Bołotowa – napoju wspomagającego regenerację narządów.

Leczniczy sok

Glistnik jaskółcze ziele jest niewielką (do 1 m) rośliną o rozgałęzionej łodydze, pierzastych liściach i żółtych kwiatach. W celach leczniczych stosuje się ziele, liście, owoce lub korzeń glistnika. Ziele zbiera się w okresie kwitnienia (maj-czerwiec), owoce przez cały rok, a korzenie jesienią. Przygotowuje się z nich nalewki i napary. Do stosowania zewnętrznego używany jest żółtopomarańczowy sok mleczny, wypływający z łodygi i liści po ich przełamaniu.

Za biologiczną aktywność glistnika odpowiadają głównie znajdujące się w nim alkaloidy, wśród których dominują: chelidonina, chelerytryna, sangwinaryna, berberyna, koptyzyna i stylopina. Roślina zawiera również: flawonoidy, fenolokwasy, karotenoidy, glikoproteiny, kwasy organiczne.

Na kurzajki

Sok glistnika jest tradycyjnym środkiem na kurzajki, brodawki i kłykciny – spowodowane wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV). Jego skuteczność wynika z właściwości przeciwwirusowych. Glistnik hamuje podziały komórek w obrębie zmian skórnych i ogranicza replikację wirusa. Za działanie przeciwwirusowe oprócz alkaloidów odpowiadają: inhibitory proteinazy cysteiny z grupy fitocystatyn (chelidocystatyny), glikoproteiny, enzym DNA-za, lektyna, peroksydazy.

Ziele glistnika wykazuje aktywność przeciwbakteryjną i przeciwgrzybiczą wobec bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych, grzybów z rodzaju Candida i dermatofitów. Jego zewnętrzne stosowanie może pomóc w leczeniu infekcji skóry i trudno gojących się ran. W terapii można używać zarówno samodzielnie wyciśniętego soku, jak i gotowych preparatów z glistnikiem w postaci maści, olejków, kremów.

Na problemy trawienne i ukojenie nerwów

Glistnik jaskółcze ziele zwiększa przepływ żółci, działa rozkurczowo na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego i moczowego, hamuje wydzielanie soku żołądkowego. Ziele łagodzi dolegliwości ze strony układu pokarmowego (niestrawność, skurcze przewodu pokarmowego, zaparcia) oraz wspomaga terapię kamicy żółciowej i moczowej.

Znajdująca się w zielu berberyna obniża ciśnienie krwi, działa przeciwarytmicznie i poprawia profil lipidowy.

Chelerytryna i sangwinaryna mają właściwości przeciwzapalne – hamują katalizowaną przez cyklooksygenazę przemianę kwasu arachidonowego do tromboksanu A2.

Alkaloidy znajdujące się w glistniku wpływają na ośrodkowy układ nerwowy – ograniczają enzymatyczną hydrolizę acetylocholiny, hamują aktywność monoaminooksydaz A i B, acetylocholin esterazy, hydroksylaz tyrozyny i tryptofanu. Dzięki temu glistnik działa przeciwlękowo, przeciwdepresyjnie i neuroprotekcyjnie. Jest przydatny w terapii nerwic wegetatywnych.

Kwas Bołotowa

Glistnik jaskółcze ziele jest składnikiem napoju fermentowanego opracowanego przez Borysa Bołotowa. Przyrządza się go z 2,5-3 litrów przegotowanej wody, szklanki cukru, łyżki kwaśnej śmietany i szklanki świeżego lub suszonego ziela glistnika. Przygotowaną miksturę poddaje się fermentacji przez 3 tygodnie.

Stosowanie kwasu Bołotowa służy oczyszczeniu organizmu, pobudzeniu regeneracji komórek, zwiększeniu odporności, poprawieniu wyglądu skóry, odbudowie mikroflory jelitowej.

Środki ostrożności

Ze względu na potencjalne działanie hepatotoksyczne glistnika zalecana jest ostrożność w jego stosowaniu. Nie powinny przyjmować go osoby cierpiące na jaskrę, chorobę wrzodową, niedrożność przewodów żółciowych, choroby wątroby oraz kobiety ciężarne i dzieci poniżej 12. roku życia. Długie stosowanie może spowodować zatrucie, objawiające się m.in. nudnościami, bólami głowy, biegunkami, tachykardią.

[su_accordion]
[su_spoiler title="Bibliografia" style="fancy"]

Migas P., Heyka M., Glistnik jaskółcze ziele (Chelidonium majus L.) we współczesnej terapii – wskazania i bezpieczeństwo stosowania, Postępy Fitoterapii 2011, nr 3, s. 208-211.

Kędzia B., Hołderna-Kędzia E., Goździcka-Józefiak A. i in., Przeciwdrobnoustrojowe działanie Chelidonium majus L., Postępy Fitoterapii 2013, nr 4, s. 236-243.

Kędzia B., Łożykowska K., Gryszczyńska A., Skład chemiczny i zawartość substancji biologicznie

aktywnych w Chelidonium majus L., Postępy Fitoterapii 2013, nr 3, s. 174-181.

Różański H., Chelidonii Herba jako surowiec farmakopealny i lek, Rozanski.li, 12.11.2009, online: https://rozanski.li/1183/chelidonii-herba-jako-surowiec-farmakopealny-i-lek/ [dostęp: 07.07.2020].

Kwas Bołotowa z glistnikiem odnawia komórki, regeneruje narządy, Sekrety-zdrowia.org, 17.04.2020, online: https://sekrety-zdrowia.org/kwas-bolotowa-przepis-dzialanie/ [dostęp: 07.07.2020].

Rumińska A., Rośliny lecznicze, Warszawa 1981, s. 131-140.

[/su_spoiler]
[/su_accordion]