Ziemniaki, a układ trawienny

Ziemniaki mają znacznie więcej do zaoferowania niż się wydaje zwykłym zjadaczom… ziemniaków.

Skąd się wzięły ziemniaki

Ziemniaki (łac. Solanum tuberosum) pochodzą z Ameryki Południowej, z obszarów Peru, Chile i Boliwii. Były tam uprawiane już 4000 lat p.n.e. Do Europy przywieziono je w XVI wieku jako roślinę ozdobną, a dopiero dwa wieki później zaczęto jeść bulwy. Szybko rozprzestrzeniły się w całej Europie i stały się głównym źródłem węglowodanów w ubogich krajach, jak Irlandia czy Galicja. Od XIX wieku z ziemniaków produkuje się także alkohol, co jeszcze bardziej umocniło jego pozycję w uprawach.

Obecnie ziemniaki je się coraz rzadziej, większość społeczeństwa prowadzi zdrowy styl życia i uważa na masę ciała, często więc ogranicza spożycie węglowodanów, w które bogate są bulwy ziemniaków. Warto jednak zauważyć, że ziemniaki mają znacznie więcej do zaoferowania niż się wydaje zwykłym zjadaczom… ziemniaków.

Skład bulw

W dużej mierze składają się ze skrobi, między innymi dlatego trzeba poddawać je obróbce termicznej – gotowaniu, smażeniu lub pieczeniu. Skrobia wtedy „kleikuje się”, a tylko w tej postaci może być strawiona. W ziemniakach znajdują się także cukry redukujące, sacharoza, białko oraz błonnik, składający się z celulozy, hemicelulozy, ligniny oraz pektyny.

W ziemniakach znajdują się także: witaminy C, B1, B2, B6 oraz kwas nikotynowy, są i polifenole, flawonoidy i karotenoidy oraz potas, wapń i magnez.

Ochrona układu pokarmowego

Zawarty w ziemniakach błonnik jest odpowiedzialny za ochronę układu pokarmowego przed uszkodzeniami mechanicznymi. Błonnik poprawia także perystaltykę jelit, co usprawnia trawienie i przeciwdziała zaleganiu treści pokarmowej w przewodzie pokarmowym. To właśnie błonnik wywołuje uczucie sytości i dlatego pozwala zmniejszyć ilość przyjmowanego posiłku, a zatem i kalorii. Błonnik jest także pożywieniem dla bakterii składających się na mikroflorę jelitową. Jej prawidłowy stan zapewnia ochronę przed bakteriami chorobotwórczymi.

Ochrona serca

Błonnik, witamina C oraz potas chronią także układ krążeniowo-naczyniowy. Potas reguluje pracę serca, błonnik zapobiega skokom poziomu glukozy we krwi, a witamina C oraz polifenole działają jak antyoksydanty. Te ostatnie zapobiegają utlenianiu cholesterolu, czyli powstawaniu miażdżycy.

Jak najlepiej jeść ziemniaki

Większość składników odżywczych w bulwach umieszczona jest tuż pod skórką. Warto więc albo obierać je bardzo cienko, albo gotować w mundurkach. Ważne jest także gotowanie w niewielkiej ilości wody lub na parze. Co ciekawe, badania wskazują, że tylko około 45% Polaków prawidłowo wykonuje obróbkę ziemniaków.

[su_accordion]
[su_spoiler title="Bibliografia" style="fancy"]

King J., Slavin J., White potatoes, human health, and dietary guidance, Advances in Nutrition 2013, vol. 4, p.3, s. 393S–401S, online.

McGill C. i in., The role of potatoes and potatoe components in cardiometabolic health: a review, Annals of Medicine 2013, vol. 45, p. 7, s. 467–473, online.

Namysław I. i in., Ocena prawidłowości przygotowania potraw z warzyw i ziemniaków w warunkach domowych, Żywność. Nauka. Technologia. Jakość 2008, nr 5 (60), s. 319–334, online.

Zarzecka K. i in., Ziemniak jako dobre źródło składników odżywczych, Postępy Fitoterapii 2013, nr 3, s. 191–194, online.

[/su_spoiler]
[/su_accordion]