Lecznicze właściwości ruszczyka kolczastego

Stosowany jest w pielęgnacji skóry naczynkowej oraz zwalczania cellulitu, ale przede wszystkim jest pomocny przy obrzękach kończyn i żylakach.

Lecznicze kłącze

Ruszczyk kolczasty, lub inaczej myszopłoch kolczasty (łac. Ruscus aculeatus L.) należy do roślin z rodziny szparagowatych (łac. Asparagaceae). W warunkach naturalnych występuje w obszarze Morza Śródziemnego. Kłącze rośliny stosowane jest w kosmetyce oraz medycynie.

Ruszczyk kolczasty to zimozielony krzew dorastający do 60 cm. Jego charakterystyczną cechą są liściokształtne, ostro zakończone pędy (gałęziaki). Wytwarza owoce – szkarłatne jagody, które dojrzewają we wrześniu. Surowcem leczniczym jest kłącze, zbiera się je późną jesienią.

Głównymi substancjami aktywnymi ruszczyka są saponiny steroidowe: ruscyna, ruskogenina, neoruskogenina, ruskozyd. Kłącze zawiera również: sterole (kampesterol, stigmasterol i fitosterol), kumaryny, flawonoidy, triterpeny, nienasycone kwasy tłuszczowe, alkaloidy, olejek eteryczny, związki mineralne, żywice.

 Właściwości

Kłącze ruszczyka znajduje zastosowanie w profilaktyce i terapii chorób układu krążenia. Zawarte w nim saponiny zwiększają napięcie ścian naczyń żylnych, poprawiają krążenie krwi, chronią strukturę naczyń krwionośnych i limfatycznych, ograniczają obrzęki. Mają działanie przeciwwysiękowe i przeciwzapalne.

Znajdująca się w kłączu ruskogenina hamuje aktywność elastazy, zmniejszając przepuszczalność ścian kapilar.

Wyciąg z rośliny ogranicza reakcje zapalne poprzez zmniejszenie adhezji (przylegania) neutrofilii do komórek śródbłonka naczyń.

Ma również właściwości moczopędne. Ogranicza przenikanie płynów z żył do tkanek i wzmaga ich wydalanie z moczem.

W profilaktyce i terapii

Kłącze ruszczyka znajduje zastosowanie w leczeniu i profilaktyce żylaków kończyn dolnych, niewydolności żylnej i limfatycznej, stanów zapalnych naczyń i skóry, hemoroidów, hipotensji ortostatycznej. Łagodzi bóle i opuchlizny wynikające z zaburzeń krążenia. Jego długotrwałe stosowanie pomaga wzmocnić pękające naczynia krwionośne.

Ze względu na działanie ochronne na naczynia i zdolność do obniżania poziomu cholesterolu roślinę warto stosować w profilaktyce i terapii miażdżycy.

Kosmetyki z ruszczykiem polecane są do pielęgnacji skóry naczynkowej i wrażliwej. Zmniejszają zaczerwienienia i opuchliznę, łagodzą podrażnienia i świąd, redukują stany zapalne, ujędrniają skórę. Są użyteczne w terapii cellulitu. Ekstrakt z ruszczyka można stosować razem z działającym synergistycznie ekstraktem z kasztanowca.

Środki ostrożności

Ostrożność w stosowaniu ekstraktów z rośliny powinny zachować osoby cierpiące na nadciśnienie i przyjmujące leki blokujące receptory α-adrenergiczne i będące antagonistami wapnia. U niektórych osób stosowanie ruszczyka może wywołać zwiększoną potliwość i nudności.

Bibliografia

Nartowska J., Ruszczyk kolczasty, Panacea 2015, nr 2 (51), s. 5–7.

Kowalczyk B., Ruszczyk kolczasty i jego zastosowanie, Panacea 2010, nr 3 (32), s. 24–26.

Baj T., Kłącze ruszczyka kolczastego na zmęczone nogi, Aptekarzpolski.pl 31.05.2010, online: http://www.aptekarzpolski.pl/2010/05/05-2010-klacze-ruszczyka-kolczastego-na-zmeczone-nogi/ [dostep: 30.10.2019].

Nowak G., Surowce roślinne stosowane w chorobach układu krążenia i serca, Herba Polonica 2009, t. 55, nr 2, s. 108–109.

Chudek J., Ziaja D., Wyciąg z ruszczyka kolczastego w leczeniu przewlekłej choroby żylnej, Chirurgia Polska 2017, t. 19, nr 1–2, s. 13–17.