Śledziona — gdzie jest i jakie pełni funkcje?

Czy wiesz, że w Twoim ciele znajduje się niezwykły narząd, który niczym filtr oczyszcza krew i wzmacnia odporność? To właśnie śledziona, o której wiele osób zapomina, a która odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu dobrego zdrowia. W tym artykule odkryjesz sekrety śledziony i dowiesz się, jak dbać o nią na co dzień, aby móc cieszyć się pełnią sił witalnych.

Jakie funkcje pełni w organizmie śledziona?

Śledziona odpowiada za filtrowanie krwi, eliminację starych czerwonych krwinek oraz wspomaga odpowiedź immunologiczną, identyfikując i niszcząc patogeny. To narząd będący strażnikiem układu odpornościowego, który przygotowuje organizm na różne zagrożenia.

Mimo niewielkich rozmiarów śledziona pełni niezwykle ważne funkcje w organizmie:

1. Filtruje krew — Śledziona działa jak naturalny filtr, usuwając z krwi stare, lub uszkodzone krwinki czerwone (erytrocyty), a także trombocyty. W ten sposób chroni organizm przed anemią i innymi problemami związanymi z układem krwionośnym.
2. Wspomaga odporność organizmu — W śledzionie znajdują się skupiska limfocytów, czyli białych krwinek odpowiedzialnych za zwalczanie infekcji. Narząd ten produkuje również przeciwciała, które rozpoznają i niszczą obce patogeny.
3. Magazynuje krew — W sytuacjach zagrożenia śledziona może kurczyć się i uwalniać do krwiobiegu dodatkowy zapas czerwonych krwinek, zapewniając organizmowi tlen w krytycznych momentach.
4. Recykling żelaza — Żelazo z rozbitych krwinek czerwonych jest magazynowane w śledzionie i wykorzystywane do produkcji nowych krwinek.
5. Wytwarza niektóre komórki krwi — W życiu płodowym i u osób po usunięciu śledziony, narząd ten może również produkować niektóre rodzaje białych krwinek.

Dbanie o śledzionę jest niezwykle ważne dla zachowania zdrowia i dobrego samopoczucia. Prowadź zdrowy tryb życia, jedz bogate w witaminy i minerały produkty oraz regularnie wykonuj badania kontrolne, aby mieć pewność, że Twoja śledziona działa prawidłowo.

Gdzie jest śledziona?

Śledziona jest największym narządem układu limfatycznego, schowanym w lewym górnym rogu jamy brzusznej, tuż pod przeponą. Znajduje się pomiędzy żołądkiem a lewą nerką. Jest ona otoczona przez inne narządy, co zapewnia jej ochronę przed uszkodzeniami.

Jej lokalizacja w pobliżu żołądka i lewej kopuły przepony pozwala na efektywne filtrowanie krwi, eliminując patogeny i uszkodzone krwinki. Bliskość narządów trawiennych oraz układu limfatycznego sprawia, że śledziona szybko reaguje na infekcje i urazy, co wzmacnia odporność całego organizmu.

Jak wygląda śledziona – budowa

Śledziona jest niewielkim narządem o owalnym kształcie, przypominającym dużą fasolę. Ma kolor ciemnoczerwony lub purpurowy i waży zwykle około 150-200 gramów. Jej struktura jest wyjątkowo złożona, co pozwala jej spełniać liczne funkcje.

Śledziona zbudowana jest z tkanki limfatycznej, która pełni funkcję ochronną i immunologiczną. Wewnątrz śledziony wyróżnia się dwa główne elementy:

• miazgę czerwoną — Stanowi ona około 70% objętości śledziony i składa się z czerwonych krwinek, białych krwinek i siateczki beleczkowej. Miazga czerwona odpowiada za filtrowanie krwi, usuwanie starych lub uszkodzonych krwinek czerwonych i magazynowanie żelaza.
• miazgę białą — Stanowi ona około 30% objętości śledziony i składa się z limfocytów, czyli białych krwinek odpowiedzialnych za zwalczanie infekcji. Miazga biała jest podzielona na grudki chłonne, otoczone miazgą czerwoną.

Dodatkowe elementy budowy śledziony to:

• torebka włóknista — Jest to włóknista błona otaczająca śledzionę i zapewniająca jej ochronę.
• beleczka — Włókniste pasmo tkanki łącznej, które tworzą rusztowanie dla miazgi i pozwalają zachować integralność strukturalną śledziony.
• naczynie zatokowe — Sieć naczyń kapilarnych, która umożliwia przepływ krwi przez miazgę czerwoną, wspomagając jej filtrowanie i usuwanie zużytych komórek.

Budowa śledziony jest doskonale dostosowana do jej funkcji. Miazga czerwona i biała ściśle ze sobą współpracują, aby chronić organizm przed infekcjami i dbać o prawidłowe funkcjonowanie układu krwionośnego.

Jak dbać o śledzionę?

Dbanie o śledzionę jest niezwykle ważne dla zachowania zdrowia i dobrego samopoczucia. Ten niepozorny narząd odgrywa kluczową rolę w układzie odpornościowym i filtracji krwi, dlatego warto zadbać o jego kondycję.

Oto kilka sposobów na dbanie o śledzionę:

• Zdrowa dieta — Spożywaj bogate w witaminy i minerały produkty, takie jak owoce, warzywa, pełnoziarniste produkty zbożowe, chude białko i zdrowe tłuszcze. Unikaj przetworzonej żywności, fast foodów i nadmiaru cukru.
• Regularna aktywność fizyczna — Ćwicz przynajmniej 30 minut dziennie, aby poprawić krążenie i wzmocnić układ odpornościowy.
• Utrzymanie prawidłowej wagi — Nadwaga i otyłość mogą zwiększać ryzyko chorób śledziony.
• Unikanie stresu — Stres może osłabiać układ odpornościowy i negatywnie wpływać na śledzionę. Stosuj techniki relaksacyjne, takie jak joga, medytacja lub mindfulness, aby radzić sobie ze stresem.
• Suplementy diety — W niektórych przypadkach lekarz może zalecić przyjmowanie suplementów diety, takich jak witamina C, witamina D, cynk lub żelazo, które mogą wspomagać pracę śledziony.
• Regularne badania kontrolne — Poddawaj się regularnym badaniom kontrolnym u lekarza, aby monitorować stan swojego zdrowia i wykryć ewentualne problemy ze śledzioną na wczesnym etapie.

Pamiętaj, że powyższe wskazówki mają charakter ogólny. Jeśli masz jakiekolwiek pytania dotyczące dbania o śledzionę lub cierpisz na objawy, które mogą sugerować problemy ze śledzioną, skonsultuj się z lekarzem.

Splenomegalia, czyli powiększenie śledziony – przyczyny, objawy i leczenie

Splenomegalia, czyli powiększenie śledziony, to stan, w którym dochodzi do nieprawidłowego zwiększenia rozmiarów tego narządu. Jest to objaw różnych schorzeń, a nie choroba sama w sobie. Splenomegalia śledziony może prowadzić do osłabienia jej funkcji, wpływając negatywnie na filtrację krwi i zdolność organizmu do walki z infekcjami.

Przyczyny powiększenia śledziony

Do powiększenia śledziony może dojść w wyniku różnych chorób, takich jak:

• mononukleoza — Choroba wirusowa, która prowadzi do powiększenia węzłów chłonnych oraz śledziony.
• dur brzuszny — Infekcja bakteryjna, która powoduje stan zapalny śledziony.
• marskość wątroby — Choroba ta powoduje zaburzenia przepływu krwi, co może prowadzić do powiększenia śledziony.
• choroby autoimmunologiczne — Schorzenia takie jak toczeń mogą wpływać na wielkość śledziony.
• choroby nowotworowe — Zwłaszcza chłoniaki i białaczki, które bezpośrednio wpływają na układ krwionośny i limfatyczny.

Objawy powiększenia śledziony

Powiększenie śledziony może nie powodować żadnych objawów, zwłaszcza w początkowej fazie. Jednak w kolejnych etapach mogą pojawić się następujące objawy:

• uczucie pełności w jamie brzusznej — Szczególnie po jedzeniu.
• ból w lewym górnym rogu jamy brzusznej — Może być tępy lub ostry.
• utrata apetytu — W wyniku uczucia pełności.
• zmęczenie — Z powodu niedokrwistości lub nadciśnienia wrotnego.
• gorączka — W przypadku infekcji.
• spadek masy ciała — W przypadku przewlekłych chorób.
• bladość skóry — W przypadku niedokrwistości.

W niektórych przypadkach powiększona śledziona może pęknąć, co prowadzi do nagłego i silnego bólu brzucha, spadku ciśnienia krwi i wymaga natychmiastowej pomocy medycznej.

Leczenie powiększonej śledziony

Leczenie powiększonej śledziony zależy od przyczyny schorzenia. Typowe metody obejmują:

• farmakoterapia — Leczenie farmakologiczne infekcji wirusowych lub bakteryjnych, które powodują splenomegalię.
• terapia nowotworowa — W przypadku nowotworów stosuje się chemioterapię, radioterapię lub zabiegi chirurgiczne.
• usunięcie śledziony (splenektomia) — W ostateczności, gdy inne metody zawodzą, można rozważyć usunięcie śledziony. Po splenektomii pacjent wymaga dodatkowej profilaktyki, aby zmniejszyć ryzyko infekcji.

Wczesne wykrycie splenomegalii i odpowiednia diagnostyka pozwalają na skuteczne leczenie i zapobieganie powikłaniom.

Pęknięta śledziona — przyczyny, objawy i leczenie

Pęknięcie śledziony to stan nagły, który wymaga natychmiastowej pomocy medycznej. Uszkodzenie narządu może prowadzić do poważnego krwawienia do jamy brzusznej, a w konsekwencji do wstrząsu i śmierci.

Przyczyny i objawy pęknięcia śledziony

Najczęstszymi przyczynami pęknięcia śledziony są:

• urazy — uderzenia w brzuch, upadki z wysokości, wypadki samochodowe.
• choroby śledziony — powiększenie śledziony (splenomegalia), torbiele śledziony, nowotwory śledziony.
• zabiegi medyczne — biopsja śledziony, zabiegi endoskopowe w obrębie jamy brzusznej.

Do głównych objawów pęknięcia śledziony należą:

• silny ból brzucha, szczególnie po lewej stronie pod żebrami, promieniujący do lewego ramienia.
• bolesność w dotyku w lewym górnym rogu jamy brzusznej.
• nudności i wymioty, które mogą być krwiste.
• bladość skóry z powodu utraty krwi.
• spadek ciśnienia krwi w wyniku wstrząsu.
• omdlenia z powodu niedotlenienia mózgu.

W niektórych przypadkach pęknięcie śledziony może przebiegać bezobjawowo, co utrudnia diagnozę.

Jak leczyć pękniętą śledzionę?

Leczenie pęknięcia śledziony zależy od stopnia uszkodzenia narządu. W łagodnych przypadkach może wystarczyć obserwacja pacjenta i przetaczanie krwi. W cięższych przypadkach konieczne jest natychmiastowe leczenie chirurgiczne, polegające na usunięciu śledziony (splenektomia).

Po usunięciu śledziony pacjent musi przyjmować leki immunosupresyjne, aby zmniejszyć ryzyko infekcji. Należy również regularnie kontrolować stan zdrowia u lekarza.

Pamiętaj, że powyższe informacje mają charakter ogólny i nie stanowią porady medycznej. W przypadku podejrzenia pęknięcia śledziony należy natychmiast wezwać pogotowie ratunkowe.

Czy można żyć bez śledziony?

Można żyć bez śledziony, choć jej usunięcie zwiększa podatność na infekcje. Organizm jest w stanie dostosować się do jej braku, przenosząc jej funkcje na inne narządy, takie jak wątroba i węzły chłonne. Jednak osłabiona odporność wymaga podjęcia dodatkowych środków ostrożności.

Usunięcie śledziony, czyli splenektomia — na czym polega

Splenektomia, czyli usunięcie śledziony, może być konieczna w przypadku jej pęknięcia, nowotworów lub innych chorób. Skutki usunięcia obejmują większe ryzyko zakażeń, ponieważ śledziona odgrywa ważną rolę w walce z patogenami. Pacjenci po splenektomii powinni regularnie przyjmować szczepienia i być pod stałą opieką lekarską, aby zminimalizować ryzyko infekcji i zapewnić odpowiednie wsparcie odpornościowe.

Śledziona — funkcje i budowa narządu — podsumowanie

Śledziona, niewielki narząd w obszarze lewego podżebrza, odgrywa istotną rolę w naszym organizmie. Zdrowa śledziona jest kluczowa dla prawidłowego funkcjonowania układu krwionośnego i odpornościowego. Odpowiada za filtrowanie krwi, usuwanie uszkodzonych krwinek i magazynowanie żelaza. Chroni również przed infekcjami dzięki produkcji limfocytów.

Poznanie funkcji śledziony i dbanie o nią poprzez odpowiednią dietę oraz profilaktykę są niezbędne dla zachowania zdrowia. W YANGO możemy możesz wspomóc funkcjonowanie swojego układu limfatycznego poprzez odpowiednio dobrane suplementy diety.

Bibliografia:

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK560824/
https://www.webmd.com/a-to-z-guides/video/what-your-spleen-does
https://www.mp.pl/pacjent/objawy/170516,powiekszenie-sledziony