Magnez w ciąży — prawidłowe dawkowanie

Ciąża to wyjątkowy okres w życiu kobiety, w którym organizm potrzebuje odpowiedniej ilości witamin i składników mineralnych, aby zapewnić prawidłowy rozwój płodu oraz dobre samopoczucie przyszłej mamy. Wśród tych niezbędnych mikroelementów szczególne miejsce zajmuje magnez — pierwiastek o dużym znaczeniu dla układu nerwowego, układu mięśniowego i wielu procesów metabolicznych.

W tym artykule dowiesz się, dlaczego magnez jest jednym z najważniejszych pierwiastków w czasie ciąży, jaka dawka magnezu w ciąży jest zalecana oraz w jaki sposób można bezpiecznie go stosować. Poznasz także naturalne źródła magnezu i dowiesz się, czy warto postawić na suplementację magnezu w ciąży.

Dlaczego magnez jest ważny w ciąży?

Magnez jest jednym z najważniejszych mikroelementów niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu kobiety w ciąży. Wspiera on rozwój płodu^[4] i pomaga zapobiegać przedwczesnemu porodowi^[5]. Magnez wpływa również na pracę układu nerwowego^[3] i mięśniowego^[3] oraz bierze udział w syntezie białek^[4].

W praktyce oznacza to, że prawidłowy poziom magnezu w organizmie może zmniejszać ryzyko stanu przedrzucawkowego^[3]*, a także łagodzić bolesne skurcze mięśni kończyn dolnych (często dokuczające w trzecim trymestrze). Niedobór magnezu w ciąży może prowadzić do zaburzeń pracy serca, drżenia powiek czy skurcze łydek^[6]. Ponadto kobieta w ciąży ze zbyt niskim poziomem tego pierwiastka częściej doświadcza problemów ze snem i zmęczenia^[6].

Warto też pamiętać, że ciąży wzrasta zapotrzebowanie na ten pierwiastek, dlatego w przypadku kobiet ciężarnych bardzo ważne jest monitorowanie poziomu magnezu w surowicy, zwłaszcza jeśli pojawiają się pierwsze objawy niedoboru. Ginekolog może również zasugerować suplementację magnezem w ciąży jako wsparcie dla prawidłowego rozwoju płodu i lepsze samopoczucie przyszłej mamy.

*Stan przedrzucawkowy to poważne powikłanie ciąży, w którym po 20. tygodniu ciąży pojawia się nadciśnienie tętnicze oraz białkomocz (lub inne nieprawidłowości świadczące o uszkodzeniu narządów), stanowiąc zagrożenie dla zdrowia matki i dziecka.

Jakie są objawy niedoboru magnezu w ciąży?

Objawy niedoboru magnezu w ciąży mogą obejmować częste skurcze mięśni, drętwienie kończyn, bolesne skurcze łydek oraz ogólne zmęczenie i rozdrażnienie.

Niedobór magnezu może prowadzić do zaburzeń rytmu serca, drżenia powiek czy problemów z koncentracją. Często kobiety ciężarne zgłaszają również wzmożone uczucie niepokoju, a nawet wyższe ryzyko nadciśnienia ciążowego. W skrajnych przypadkach niedobór może prowadzić do komplikacji, takich jak groźba przedwczesnego porodu czy krwawienia z dróg rodnych^[6].

Jeżeli zauważysz u siebie powyższe symptomy i podejrzewasz, że Twój poziom magnezu w surowicy jest zbyt niski, koniecznie skonsultuj się z lekarzem. Specjalista (np. ginekolog) może zalecić wykonanie odpowiednich badań laboratoryjnych oraz wskazać najlepszy preparat magnezowy dostosowany do Twoich potrzeb.

Jakie są zalecane dawki magnezu w ciąży?

Normy RDA (zalecane dzienne spożycie) podawane przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego (NIZP-PZH) dotyczące zapotrzebowania na magnez dla kobiet w ciąży wynoszą^[7]:

• Kobiety poniżej 19. roku życia: 400 mg
• Kobiety powyżej 19. roku życia: 360 mg

Należy zwrócić uwagę, że Stanowisko Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego^[8] może sugerować nieco inne przedziały w zależności od indywidualnych potrzeb kobiety ciężarnej.

Wielu specjalistów podkreśla, że zapotrzebowanie na magnez w ciąży może różnić się w zależności od stanu zdrowia i tygodnia ciąży. Przykładowo, w pierwszym trymestrze organizm kobiety przystosowuje się do nowej roli, a rozwijający się płód ma stosunkowo niewielkie potrzeby. Natomiast w drugim i trzecim trymestrze, gdy rozwój dziecka przyspiesza, zapotrzebowanie na magnez może się zwiększać. Warto więc regularnie konsultować się z lekarzem, który pomoże ustalić, jaka dawka magnezu jest optymalna na danym etapie ciąży.

Ponadto należy pamiętać, że każda ciężarna jest inna, dlatego dawkowanie magnezu może być różne — niektóre kobiety potrzebują np. 350 mg jonów magnezu na dobę, a inne nawet 450 mg. Wszystko zależy od wyników badań, stanu zdrowia i diety.

Podstawowym sposobem dostarczania magnezu jest dobrze zbilansowana dieta. Jednak w przypadku jego niedoborów kobiety w ciąży mogą sięgnąć po odpowiednie suplementy diety. Najlepiej robić to rozsądnie, w porozumieniu z ginekologiem.

Naturalne źródła magnezu w diecie

Produkty bogate w magnez to m.in.:

• orzechy (np. migdały, orzechy nerkowca, orzechy włoskie),
• nasiona (np. słonecznika, dyni, lnu),
• rośliny strączkowe (np. soczewica, fasola, ciecierzyca),
• pełnoziarniste produkty zbożowe (np. kasza gryczana, otręby, brązowy ryż),
• kakao i gorzka czekolada,
• zielone warzywa liściaste (np. szpinak, jarmuż).

Kobieta w ciąży powinna zwracać uwagę na różnorodność diety i wybierać takie produkty, które są bezpieczne i dopuszczalne w czasie ciąży. Przykładowo, warto wprowadzić do jadłospisu szpinak, banany czy awokado, które dodatkowo dostarczają innych witamin i mikroelementów u kobiet planujących ciążę bądź już będących w ciąży. Regularne spożywanie tych produktów może ułatwić utrzymanie prawidłowego poziomu magnezu, a przy tym nie obciąża organizmu dużymi dawkami syntetycznych preparatów.

Czy lepiej stosować suplementy, czy naturalne źródła magnezu?

W pierwszej kolejności najlepiej bazować na naturalnych źródłach magnezu, ponieważ dieta jest podstawą prawidłowego funkcjonowania organizmu. Jednakże, jeśli niedobór magnezu jest poważny, a objawy niedoboru magnezu utrudniają codzienne funkcjonowanie, suplementacja może okazać się niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu kobiety i rozwijającego się płodu.

Suplementy magnezu dostępne są najczęściej w postaci kapsułek zawierających sproszkowany ekstrakt tego minerału. Mogą to być m.in.:

• Cytrynian magnezu — dobrze przyswajalna forma, polecana szczególnie przy skłonności do zaparć, ponieważ działa lekko przeczyszczająco.
• Węglan magnezu — neutralizuje kwasy żołądkowe, dzięki czemu może być pomocny przy refluksie i zgadze.
• Mleczan magnezu — delikatny dla żołądka, dobrze tolerowany nawet przez osoby z wrażliwym układem pokarmowym, polecany przy niedoborach magnezu w ciąży.

Decyzja o rodzaju preparatu powinna być dostosowana do indywidualnych potrzeb i bezpieczeństwa przyszłej mamy.

Jakie suplementy magnezu są najbezpieczniejsze w ciąży?

W pierwszej kolejności warto wybierać formy magnezu o wysokiej biodostępności, takie jak cytrynian magnezu czy mleczan magnezu, ponieważ są one lepiej wchłaniane przez przewód pokarmowy i zwykle łagodniejsze dla żołądka. Bez względu na wybór konkretnej formy, kobieta ciężarna powinna zawsze kierować się zaleceniami lekarza.

Przykładowe preparaty magnezowe od YANGO:

• YANGO Magnez + Witamina B6
• YANGO Cytrynian Magnezu

Pamiętaj, że przy wyborze preparatu istotne jest nie tylko stężenie jonów magnezu, ale również obecność dodatkowych składników, takich jak witamina B6, która wspomaga wchłanianie i metabolizm magnezu. Dzięki temu proces uzupełniania niedoboru jest efektywniejszy, co może pomóc uniknąć wystąpienia niepożądanych skutków lub konieczności przyjmowania bardzo wysokich dawek.

Czy są jakieś przeciwwskazania do stosowania magnezu w ciąży?

W większości przypadków nie ma poważnych przeciwwskazań do suplementacji magnezu w ciąży, o ile dawka magnezu jest odpowiednio dopasowana do potrzeb kobiety ciężarnej. Jednak zawsze warto skonsultować się z ginekologiem, ponieważ nadmierne ilości tego pierwiastka mogą prowadzić do biegunki lub zaburzeń wchłaniania innych substancji.

Niekiedy lekarz może zalecić odstawić magnez lub zmniejszyć jego dawkę, szczególnie jeśli poziom magnezu w surowicy jest wysoki, bądź gdy stosowane są inne leki wchodzące w interakcje z magnezem. W rzadkich przypadkach suplementację magnezem mogą wykluczać także niektóre chorzenia nerek.

Podsumowanie

Magnez odgrywa kluczową rolę w ciąży — wspiera rozwój płodu i chroni przed groźnymi powikłaniami. Jego niedobór może powodować bolesne skurcze mięśni, zaburzenia rytmu serca, a nawet zwiększać ryzyko przedwczesnego porodu.

W zależności od indywidualnych potrzeb i wyników badań laboratoryjnych zalecana dawka magnezu w ciąży wynosi zwykle między 300 a 400 mg na dobę.

Choć najlepszym rozwiązaniem jest spożywanie naturalnych źródeł magnezu, suplementacja magnezem w ciąży bywa niezbędna.

Jeśli kobieta w ciąży zdecyduje się na dodatkowy preparat, warto postawić na formy o wysokiej przyswajalności, takie jak cytrynian magnezu.

Aby suplementować magnez w ciąży, zawsze należy robić to w porozumieniu z lekarzem prowadzącym, aby osiągnąć jak najlepsze efekty dla zdrowia mamy i rozwijającego się dziecka, jak również zadbać o bezpieczeństwo.

Bibliografia:

1. Harvard T.H. Chan School of Public Health; „Magnesium”; The Nutrition Source (Harvard T.H. Chan School of Public Health); b.d.;
   dostęp online: https://nutritionsource.hsph.harvard.edu/magnesium/ [dostęp: 23.02.2025]
2. P. Plata; „Magnez – jego rola w organizmie”; dietetycy.org.pl; 16.02.2025; dostęp online: https://dietetycy.org.pl/magnez-jego-rola-w-organizmie/ [dostęp: 23.02.2025]
3. A. Gadziomska-Stankiewicz; „Znaczenie magnezu w ciąży – czy jest on taki ważny?”; dietetycy.org.pl; 20.07.2017; dostęp online: https://dietetycy.org.pl/znaczenie-magnezu-w-ciazy-czy-jest-on-taki-wazny/ [dostęp: 23.02.2025]
4. M. Jurczak-Czaplicka; „Magnesium in pregnancy”; ePozytywnaOpinia.pl; 29.11.2021;
   dostęp online: https://epozytywnaopinia.pl/en/magnesium-during-pregnancy [dostęp: 23.02.2025]
5. [E. Dasher, E. Hinga; „Magnesium during pregnancy”; BabyCenter.com; b.d.; dostęp online: https://www.babycenter.com/pregnancy/diet-and-fitness/magnesium-in-your-pregnancy-diet_659 [dostęp: 23.02.2025]
6. [A. Janowicz; Polski Bank Komórek Macierzystych (PBKM); „Magnesium in pregnancy – what are the consequences of its deficiency?”; pbkm.pl; 26.02.2023; dostęp online:
   https://www.pbkm.pl/en/pregnancy-zone-2/how-to-take-care-of-yourself-during-pregnancy/magnesium-in-pregnancy-what-are-the-consequences-of-its-deficiency [dostęp: 23.02.2025]
7. M. Jarosz, E. Rychlik, „Normy żywienia dla populacji Polski i ich zastosowanie” NIZP-PZH (strona 289), 2020; dostęp online: https://www.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2020/12/Normy_zywienia_2020web-1.pdf [23.02.2025]
8. „Stanowisko Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w zakresie suplementacji witamin i mikroelementów podczas ciąży”; PTG FIGO, 7/2011 82, 550-553, (strona 39); dostęp online: https://ptgin.pl/sites/scm/files/2021-09/10.2011+-+W+TRAKCIE+AKTUALIZACJI+-+Stanowisko+PTGiP+w+zakresie+suplementacji+witamin+i+mikroelement%C3%B3w+podczas+ci%C4%85%C5%BCy.pdf [23.02.2025]