Jedna roślina – kilka surowców
Pieprz jest jedną z najstarszych przypraw używanych przez ludzi. Pieprz czarny (łac. Piper nigrum) wytwarza owoce, z których produkuje się przyprawę, a właściwie kilka różnych przypraw.
W zależności od momentu zerwania owoców i późniejszego sposobu przetworzenia, powstać mogą:
• pieprz czarny – zrywa się niedojrzałe owoce, następnie suszy i poddaje fermentacji;
• pieprz biały –zrywa się dojrzałe owoce, przed suszeniem pozbawia otoczki i poddaje fermentowaniu;
• pieprz zielony – zrywa się niedojrzałe owoce i poddaje liofilizacji;
• pieprz czerwony – zrywa się dojrzałe owoce i od razu konserwuje w solance lub poddaje liofilizacji.
Poszczególne rodzaje pieprzu różnią się smakiem i aromatem, dlatego różne rodzaje pieprzu pasują do różnego rodzaju dań. Różna jest także zawartość substancji czynnych, co wpływa także na ich właściwości zdrowotne.
Piperyna i inne
Wszystkie rodzaje pieprzu zawierają piperynę – alkaloid nadający przyprawie charakterystyczny ostry smak. Poza tym piperyna ma wiele właściwości leczniczych, którymi obdarza pieprz, przede wszystkim są to: działanie przeciwutleniające, przeciwnowotworowe, przeciwbólowe oraz przeciwzapalne.
W pieprzu znajdują się także inne alkaloidy, taniny i kumaryny, w tym sabinen, myrcen i linalol.
Nie tylko przyprawa
Pieprz jest nazywany królem przypraw, ale to nie jedyna jego funkcja. Od wieków w Chinach stosowany był jako lek przeciwmalaryczny i przeciwbiegunkowy. W starożytnej Grecji i w Rzymie stosowano pieprz do leczenia zaburzeń żołądkowych.
Pieprz i pozyskany z niego olejek eteryczny są obecnie stosowane w zaburzeniach żołądkowych, ale również przeciwbólowo, przeciwzapalnie i przeciwutleniająco. Badania wskazują, że może mieć działanie przeciwnowotworowe. Dodatkowo olejki z pieprzu zabijają bakterie i niektóre pasożyty.
Co jeszcze nazywamy pieprzem
Poza pieprzem pozyskiwanym z Piper nigrum pojawia się wiele innych przypraw, które nazywane są tak samo. Wszystkie one charakteryzują się ostrym smakiem, jednak mają zupełnie inne substancje czynne. Pieprzem nazywa się także:
• pieprz kajeński – produkowany z odmiany papryki;
• pieprz gwinejski – otrzymywany z rośliny spokrewnionej z pieprzem, ale pochodzącej z Afryki;
• owoce pieprzowca peruwiańskiego zwanego też schinusem.